İç Barışı İmkânsız Kılan Ekonomi ve Çıkış Yolları

Şu zalim dünyanın en büyük çelişkisi şudur: İnsan denilen mahlûkat; sınırsız arzularla, sınırlı kaynaklar üzerine kurulu bir sistemde yaşamaya zorlanıyor. Bu yapısal uyumsuzluk yalnızca ekonomik krizler doğurmakla kalmaz; çatışmayı, derin eşitsizliği ve çevresel yıkımı besler.

Sonuç ise kaçınılmazdır: Toplumsal patlamalar.

Tarih, bu gerçeği defalarca kanıtladı. Fransız Devrimi, halkın temel ihtiyaçlarını görmezden gelen "Ekmek bulamıyorlarsa pasta yesinler" diyen saray kibrinin ardından patlak verdi. Bugün yaşadığımız küresel huzursuzluğun arkasında da sadece siyasi figürler (Trump, Putin…)  yoktur; tüm dünyaya dayatılan akıl dışı bir ekonomi-politiğin ağır ve karanlık imzası vardır.

Mevcut ekonomik modelin özeti basittir: Üret, tüket ve at. Doğal kaynakları hoyratça tüketen bu çark; geriye kalan atık dağlarını ve yapısal adaletsizliği yoksulların, "görünmeyenlerin" ve alt sınıfların üzerine boca etmektedir.

"Bir avuç azınlık, varlık denizinde şatafat ve tüketim çılgınlığıyla ifrata kaçarken; milyarlarca insan en temel insani ihtiyaçlarına dahi erişemeden hayatta kalma mücadelesi veriyor."

Türkiye’de de bu tablo son yıllarda alt gelir gruplarını sarsmaktadır. Toplumsal dengenin teminatı olan orta sınıfın artık sadece adı kalmış, kendisi silinmiştir.

Bu sosyolojik çöküşün yansımalarını; kadın cinayetlerinde, rekor kıran boşanma oranlarında, suça sürüklenen çocuklarda ve şehirlerimizi kuşatan gettolaşma-mafya-çete sarmalında iliklerimize kadar yaşıyoruz.

Öncelikler Listesi: Ertelenemez Görevler

İktidardan, yerel yönetimlere kadar tüm yöneticilerin önceliği, " artan yoksulluğu idare etmek" değil, köklü ve yapısal çözümler üretmektir. Bunlar:

Genç İşsizliği ve Güvence: Umudunu yitiren bir gençlik, toplumsal bir dinamittir. Acil istihdam politikalarının yanı sıra, her yurttaşın onurunu koruyacak "Vatandaşlık Maaşı" uygulamasına ivedilikle geçilmelidir.

Fiyat İstikrarı ve Üretim: Kontrolsüz fiyat artışları sosyal dokuyu tahrip etmektedir. Tarım ve hayvancılıkta, üreticiyi-tüketiciyi koruyan "Alım ve Fiyat Garantili Üretim Modeli" temel strateji olmalıdır.

İsrafın Önlenmesi ve Şeffaflık: Kaynakların şatafata harcanması bir tercih değil, toplumsal bir suçtur. Çözüm, işlevsiz genelgeler değil, radikal şeffaflıktır. Askeri ve istihbari kurumlar hariç; ilçe bazında ödenek alan tüm kamu kurumları aylık gelir-gider kalemlerini halkın denetimine açmalı, ‘’dijital ve şeffaf bir oto-kontrol sistemi’’ kurulmalıdır.

Sosyal Direnç ve Yeni Savunma Konsepti: Refahın tabana yayılması, bir ülkenin en büyük savunma silahıdır. Günümüzde sosyal direnci yüksek toplumları hiçbir emperyal güç veya silahlı işgal dize getiremez. Savaşın tekniği değişmiştir; en güçlü kalkan, vatandaşın devletiyle kurduğu gönüllü bağ ve sosyal adalettir. Ülkenin savunma konsepti bu "sosyal direnç" ekseninde yeniden inşa edilmelidir.

Yoksulluk Yönetimi mi, Sosyal Barış mı?

Türkiye’de Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları (SYDV) üzerinden yapılan yardımlar, kuşkusuz birçok yurttaş için hayati bir nefes borusudur. Ancak gerçekle yüzleşelim: Bu sistem yoksulluğu azaltmıyor, yoksulluğu yönetiyor.

Yardım alan yurttaş, sistemin eşit bir öznesi değil; geçici olarak "idare edilmesi gereken bir sorun" gibi görülmektedir. Bu yaklaşım sosyal çöküşü sadece erteler. Uzun vadede bu modelin; bağımlılık, güvensizlik, aşağılanmışlık ve toplumun bazı kesimlerinde derin bir umutsuzluk üretmesi kaçınılmazdır.

     Soru Şudur: Toplumsal düzen, insanları açlık sınırında tutarak mı korunur; yoksa onlara insanca bir yaşam güvencesi sunarak mı?

Sosyal barış ve huzur; yoksulluğu sürdürülebilir kılmaktan değil, yoksulluğu bitirecek siyasi ve ekonomik iradeyi ortaya koymaktan geçer.