HEDİYE EROĞLU

Mersin ve Çevresi Turizm Alanı Altyapı Hizmet Birliği’nin (METAB), 2019 Yılı Sayıştay Denetim Raporu’nda; birlik faaliyet giderlerine katılma paylarının takip edilmemesi ve muhasebeleştirilmemesi ve vadeli mevduat faiz gelirlerinin net tutar üzerinden muhasebeleştirilmesi ile ilgili bulgular el edildi!

2019 bütçesinde teşebbüs ve mülkiyet gelirleri 50 bin TL olan METAB’ın, diğer gelirlerinin 4 milyon TL olması dikkat çekerken, giderlerin 250 bin TL’sini personel, 20 bin TL’sinin SGK, prim ödemeleri, 4 milyon 590 bin TL’sinin mal ve hizmet alımı, sermaye giderlerinin 100 bin TL, 340 bin TL’nin de yedek ödenek olarak yer aldığı görüldü.

Tahmin edilen bütçe 6 milyon 800 bin TL olurken, bütçe gerçekleşme oranı yüzde 6,99 ile 475 bin TL oldu!

ALACAKLARA AİT MUHASEBE KAYITLARI YAPILMALI

Raporun ilk bulgusu olan, “Birlik Faaliyet Giderlerine Katılma Paylarının Takip Edilmemesi ve Muhasebeleştirilmemesi” ile ilgili şu ifadelere yer verildi; “5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu uyarınca, birliğin kuruluş ve faaliyet giderlerine katılma payı olarak, birlik üyelerinden alınması gereken tutarların takip edilmediği ve muhasebeleştirilmediği görülmüştür.

5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu’nun, ‘Birliğin Gelirleri’ başlıklı 15’inci

maddesinde, birlik üyelerinin, birliğin kuruluş ve faaliyet giderlerine katılma payları, birliğin

gelir kalemleri arasında sayılmıştır. Bu yasal düzenlemeye paralel olarak, Mersin ve Çevresi

Turizm Alanı Altyapı Hizmet Birliği Tüzüğü’nün 23’üncü maddesinde de birlik üyelerinden

kuruluş ve faaliyetlerine katılma payı, birlik gelirleri arasında sayılmıştır. Anılan Tüzüğün

‘Üyelerin Birliğin Kuruluş ve Faaliyet Giderlerine Katılım Payları” başlıklı 25’inci maddesinde de, Birlik faaliyet giderlerine katılım payı olarak birliğe ödemeleri gereken payın, üye belediyeler kesinleşmiş bütçelerinin yüzde 0,2’si (Binde iki) olarak belirlenmiştir.

Birliğe üye belediyelerce ödenmesi gereken ve tahakkuk eden faaliyet giderlerine

katılma paylarının, muhasebeleştirilmediği ve takip edilmediği görülmüştür. Ayrıca üye

belediyelerin bazılarının katılma payına ilişkin olarak bilgi paylaşımında bulunmadığı

anlaşılmıştır.

Mersin ve Çevresi Turizm Alanı Altyapı Hizmet Birliği kayıtlarına göre, bildirimde

bulunmayan belediyeler hariç olmak üzere, toplam 9 milyon 702 bin 616,45 TL faaliyet giderlerine katılma payı alacağı bulunmaktadır.

Faaliyet giderlerine katılma payı alacaklarının muhasebeleştirilmemesi sebebiyle, 120

Gelirlerden Alacaklar Hesabı hiç kullanılmamış ve bunun sonucu olarak Birliğin, 2019 mali  yılı bilançosunda da gösterilmemiştir.

Sonuç olarak, 2019 mali tablolarından bilançoda yer alan ‘Faaliyet Alacakları’ hesap

grubu, bilanço tarihi itibarıyla tam, doğru ve gerçeğe uygun değerleri raporlayamamaktadır. Bu nedenle, alacaklara ait muhasebe kayıtlarının yapılarak, muhasebe sisteminde izlenmesi ve

raporlanması sağlanmalıdır.

FAİZ GELİRLERİNE BRÜT HESAPLAMA UYARISI

Raporun ikinci bulgusu olan, “Vadeli Mevduat Faiz Gelirlerinin Net Tutar Üzerinden Muhasebeleştirilmesi” ile ilgili bölümde ise; “İdarenin vadeli mevduat hesaplarından elde ettiği faiz gelirlerini net tutarlar üzerinden muhasebeleştirildiği görülmüştür.

Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin ‘Gayri safilik ilkesi’ başlıklı 39’uncu

maddesine göre; gelir ve giderler, herhangi bir düzenleme veya standart ile aksi

kararlaştırılmadıkça netleştirilmeden kaydedilmelidir.

Aynı Yönetmelik’in ‘Faaliyet Sonuçları Tablosu ilkesi’ başlıklı 6’ncı maddesinin (1)

numaralı fıkrasının (a) bendinde ise, kamu idarelerinin faaliyetlerine ilişkin gelir ve gider

işlemlerinin, tahakkuk esasına dayalı olarak gelir ve gider hesaplarında izleneceği; gelir ve

gider hesaplarının, bütçe ile ilgili olsun veya olmasın, genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri

gereği tahakkuk eden her türlü gelir ve giderin kaydına mahsus olduğu belirtilmiştir.

Yönetmelik’in düzenlemesine göre, tahakkuk eden faiz gelirlerinin stopaj kesintisi

yapılmadan önceki brüt tutar üzerinden 600-Gelirler Hesabında, buna ilişkin olarak stopaj

yapılan vergi ve benzeri giderlerin de 630-Giderler Hesabında muhasebeleştirilmesi

gerekmektedir.

İdarenin hesap ve işlemlerinin incelenmesi neticesinde; bankalardaki vadeli mevduat

hesaplarından elde edilen faiz gelirlerinin net tutarlar üzerinden muhasebeleştirildiği tespit

edilmiştir.

Vadeli mevduat hesaplarından elde edilen faiz gelirlerinin, net faiz tutarları yerine elde

edilen brüt tutarlar üzerinden muhasebeleştirilmesi sağlanmalıdır” denildi.