SONER AYDIN

Mersin Tabip Odası, Mersin’de 8 kişinin ölümüne neden olan metil alkol zehirlenmesine dair açıklama yaptı. Artan vergilerin vatandaşları kayıt dışılığa ittiğini savunan Tabip Odası Başkanı Mehmet Antmen, alkollü içecekler ve tütün ürünleri üzerinde uygulanan vergi artışlarının ürünlerin tüketimini azaltmadığını söyledi.

Meydana gelen ölümlerin salt bir sağlık sorunu olmadığını ifade eden Antmen, sosyal, siyasal, eğitsel ve ekonomik bir sorunla karşı karşıya olduklarını kaydetti. Artan vergilerin alkollü içecekler ve tütün ürünleri tüketimi üzerinde azaltıcı bir etki göstermediğini dile getiren Antmeni “Aksine vergi artışlarının az da olsa ürünlerin tüketimi üzerinde pozitif bir etki yaratmakta olduğu saptanmıştır. Bu durum ülkemizde alkollü içecekler ve tütün ürünlerinde uygulanan vergi artışlarının ürünlerin tüketiminin bırakılmasında tek başına etkili olmadığının göstergesidir. Zira yapılan araştırmada alkollü içecek ve tütün ürünleri kullanan bireylerin çoğunluğunun, ürünler üzerinde gerçekleştirilen vergi artışlarının ürünlerin tüketimine yönelik tercihlerini değiştiremeyeceğini aynı oranda ürün tüketmeye devam edeceklerini hatta vergi oranlarında olası bir indirime gidilse dahi tüketim tercihini ve miktarlarını değiştirmeyeceğini belirtmişlerdir. Araştırmada bireylerin eğitim seviyesinin alkollü içecek ve tütün ürünleri kullanımını etkilemekte olduğu görülmüştür. Bireylerin eğitim seviyesi artıkça alkollü içecek ve tütün ürünleri kullanımı azalacaktır. Ancak araştırmaya katılan bireylerin çoğunluğu alkollü içecekler ve tütün ürünlerinin tüketimini tamamen bırakmalarındaki en büyük etkenin sağlık sorunları, tüketimin azaltılmasına fayda sağlayacak en büyük etkenin ise bu ürünlerinin zararlarına yönelik okullarda verilen eğitimlerin artırılması olduğu görüşündedir.
Türkiye’de alkollü içecekler ve tütün ürünleri üzerinde uygulanan özel tüketim vergilerinin sosyal fayda amacında beklenen işlevselliği tam olarak yerine getiremediği ve tüketici tercihlerine yön vermede başarılı bir grafik sergileyemediği görülmektedir. Dolayısıyla toplum sağlığı için zararlı olarak kabul edilen bu ürünlerin tüketiminin kısılmasında vergilerin tek başına etkili olmadığı ve kayıt dışı ekonominin oluşumuna sebebiyet verdiği sonucuna ulaşılmıştır” dedi.

“VERGİLER KAYIT DIŞILIĞI ARTTIRDI”
Alkol ve tütün ürünlerinin tüketiminin azaltılmasına yönelik toplumsal bilinçlendirme faaliyetlerinin ve verginin neden olduğu kayıt dışılığın ortadan kaldırılmasına yönelik çalışmaların yapılması gerektiğini aktaran Antmen, “Toplumsal bilinçlendirme kapsamında alkollü içecekler ve tütün ürünlerinin zararlarına yönelik ilköğretimden başlamak kaydıyla lise çağına kadar icra edilecek kapsamlı ve yoğun eğitim faaliyetlerinin ürünlerin tüketiminin azaltılmasında oldukça etkili olabileceği düşünülmektedir. Aylık alkollü içecek ödemesinin yüksek olduğu durumlarda kaçak alkollü içecek kullanım sıklığı ve tercihinin az olduğu, aylık alkollü içecek ödemesinin düşük olduğu durumlarda ise kaçak alkollü içecek kullanım sıklığı ve tercihinin arttırdığı sonucu elde edilmiştir. Bu durum alkollü içecekler üzerindeki kaçakçılık faaliyetleri ile ilişkilendirilmiştir. Bu nedenle alkollü içeceklerdeki ticari rant ve tüketim ilişkisini ayrıca incelemek gerekmektedir. Öyle ki bu ürünler üzerinde uygulanan özel tüketim vergilerinin neden olduğu fiyat artışları bazı kesimlerce ticari rant olarak değerlendirilmektedir. Bu durum kaçakçılık faaliyetlerinin icra edilmesinde önemli bir rol oynamaktadır. Kentimizde ilk kez olmayan ve benzer politikalara devam edilmesi durumunda bundan sonra da artarak sürecek olan bu soruna iktidarın, bilimsel çalışmalar doğrultusunda hazırladığımız bu görüşle doğrultusunda hareket etmesini bekliyor, Mersin Tabip Odası olarak bu ve benzeri konularda uyarılarımızın süreceğini kamuoyunun bilgilerine sunuyoruz” diye konuştu.