Kamuoyunda ‘Hal Yasası’ olarak bilinen 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'da yapılacak düzenlemeyle sebze ve meyve ticareti sektöründe köklü dönüşümler öngörülüyor. Bu ay Meclis gündemine gelecek yasa ile ilgili yazılı bir açıklama yapan Mersin Ticaret ve Sanayi Odası (MTSO) 2 No’lu Sebze ve Meyve Komisyoncuları Meslek Komitesi Başkan Yardımcısı Haluk Mutluay, şunları söyledi:  “Ürün fiyatlarındaki artışa çözüm adına bir takım değişiklikler düşünülüyor. Ancak bu çözümler üretilirken mutlaka sebze ve meyve komisyoncularının da görüşlerine başvurularak sektör hakkında bilgi alınması gerektiğine inanıyorum. Bir fiyat artışı yaşanıyorsa bunun öncelikli sebebi rekoltelerdir. Üründeki arz talep dengesi hallerdeki fiyatı belirler. Bu ürünün fiyatının halden çıktıktan sonra satılacağı alana ulaşana kadarki artış sebebi ise fire oranlarına, işçilik maliyetlerine, paketleme ve mazot maliyeti gibi girdilere göre değişkenlik gösterir. Eğer ürünlerin fiyatında denge oluşturulması isteniyorsa yüzde 25 civarında olan fire oranlarının azaltılmasına yönelik ya da girdi maliyetlerini aşağı çekecek önlemlere ağırlık verilmelidir.”

“SATIŞLAR SERBEST BIRAKILDI ÜRETİCİ MAĞDUR OLDU”
Sebze ve meyve hallerinin borsa görevi gördüğünü ve fiyatların buralarda şekillendiğini dile getiren Haluk Mutluay, hallerin dört tarafı çevrili alanlar olduğunu ve rahatlıkla denetlenebileceğini anlattı. Ürünün her yerden satılabilmesi serbestliği getirildiğini ve bu uygulama ile üreticinin önemli bir bölümünün mağdur olduğunu belirten Mutluay, “Birçok üretici parasını alamadı, kayıtdışılık arttı. Ürünün azalmasıyla komisyoncular olarak bizler de mağdur olduk” dedi. Komisyoncuların üreticilere çoğu zaman maddi destek verdiğine de değinen Mutluay, “Üretici ekim dikim döneminde maddi sıkıntı yaşıyor. Bizler fidesinden ilacına, gübresine kadar tüm ihtiyaçlarını karşılıyoruz. 3 ay sonra ürünleri çıktığında bize yapacakları satışlardan bu fiyatları düşüyoruz. Komisyoncuların aradan kalkması halinde bu noktada da sıkıntı yaşanacak” ifadelerini kullandı. 

“ÜRÜN AZLIĞI FİYATI YÜKSELTTİ”
Bu yıl ürün rekoltelerinin genel olarak az olduğunu ve ürünün önemli bölümünün de ihracata gittiğini kaydeden Haluk Mutluay, iç piyasaya kalan ürünün azalması nedeniyle fiyatların yükseldiğini söyledi. Rekoltenin ürün fiyatı üzerindeki en büyük etken olduğunu vurgulayan Mutluay, “Ürün fazla olduğu ve satılmadığı dönemlerde ise tonlarca sebze ve meyveyi dökmek durumunda kalıyoruz. O dönemlerde ürünler neredeyse bedavaya satılıyor. Bunların tamamı iklime bağlı durumlar” dedi.