Haber Merkezi

EPDK'nın yeni yıldan itibaren konutlarda destekli tarife sınırını yıllık 4 bin kilovatsaatten 3 bin kilovatsaate düşürmesine tepkiler sürüyor.

Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) Mersin Şube Başkanı Prof. Dr. Alkan Alkaya, son düzenleme kapsamında indirim vaadiyle elektrik sözleşmesi imza çağrılarına karşı vatandaşları bilinçli olmaları konusunda uyardı.

“İNDİRİM DEĞİL, FATURANIN YÜKSEK BİR FİYATA KİLİTLENMESİ”

Başkan Alkaya, “EPDK’nın konutlar için Son Kaynak Tedarik Tarifesi (SKTT) limitini 1 Ocak 2027’den itibaren yıllık 3.000 kilovatsaate (kWh) düşürmesinin ardından, pek çok yurttaşımız “faturanızda yüzde 15 indirim” vaadiyle elektrik sözleşmesi imzalamaya davet ediliyor. Kentimizdeki ailelere açık bir uyarıda bulunmak istiyoruz: Bu sözleşmelerin önemli bir kısmında söz konusu olan indirim değil, faturanın yüksek bir fiyata kilitlenmesidir.

İNDİRİM, PİYASADA NEREDEYSE HİÇ OLUŞMAYAN FİYATTAN YAPILIYOR

Odamız Genel Merkezi’ne iletilen sözleşme örnekleri, vaat edilen indirimin ne ulusal tarifeye ne de SKTT’nin dayandığı Piyasa Takas Fiyatı’na (PTF) uygulandığını gösteriyor. İndirim, EPDK’nın spot piyasa için belirlediği en yüksek fiyat olan azami uzlaştırma fiyatı, yani “tavan fiyat” üzerinden yapılıyor. Bu tavan bugün megavatsaat başına 4.500 TL’dir. Yüzde 15 düşüldüğünde enerji bedeli 3.825 TL’de sabitleniyor; üstüne YEKDEM ve dağıtım bedeli ayrıca ekleniyor.

Tavan fiyat, olağanüstü kriz anları için konmuş bir sınırdır. Spot piyasada teklifler bu sınırı aşamadığı için gerçekleşen fiyat normal koşullarda daima onun altında kalır. Dolayısıyla tavandan yapılan “indirim”, tüketiciyi piyasanın gerçekte oluşturduğu fiyattan daha pahalı bir noktaya bağlar.

‘İndirimli’ sözleşme, kaçılmak istenen SKTT’den ortalama yüzde 25, yani ayda 387 TL daha pahalıdır. Altı ayda bu fark 2.324 TL’yi bulmaktadır. Mayıs ayında aradaki fark yüzde 72’ye çıkmıştır” dedi.

MERSİN’DE YAZIN FATURA KABARIYOR

Prof. Dr. Alkan Alkaya, Mersin açısından dikkat çekici bir başka noktanın ise yazın artana klima kullanımı nedeniyle elektriğin pahalı kullanım anlamına gelmesi olduğunu vurguladı. Alkaya, “Kentimizde tüketimin en yüksek olduğu Temmuz–Ekim aylarında, piyasa fiyatları yükseldiği halde bu sözleşmeler SKTT’den yine yüzde 7 ile 14 arasında daha pahalı kalmıştır. Yani ‘yazın piyasa fiyatı artar, sabit fiyat beni korur’ beklentisi bu dönemde bile karşılanmamıştır.

Klima nedeniyle yılda 3.300 kWh tüketen dört kişilik bir Mersinli aileyi düşünelim. Aynı fiyatlar yıl boyu sürerse, bu aile böyle bir sözleşmeyle SKTT’ye göre yılda yaklaşık 5 bin TL fazla ödeyecektir. Fatura korkusuyla atılan imza, korkulan faturadan daha ağır bir faturaya dönüşmektedir.

Tavan fiyattan indirim, bir mağazanın etikete hiç kimsenin ödemediği bir fiyat yazıp üzerine indirim yapmasına benzer. Rakam küçülmüş gibi görünür ama ödediğiniz para büyür. Yurttaşlarımızın SKTT korkusu, bazı şirketler için pazarlama fırsatına dönüştürülmektedir.”

LİMİTİN ALTINDAYSANIZ HİÇBİR SÖZLEŞMEYE İHTİYACINIZ YOK

Yeni düzenlemede ölçüt, 2026 takvim yılı tüketimidir. Faturalarınızdaki yıllık toplam 3.000 kWh’nin altında kalıyorsa ulusal tarifeden yararlanmaya devam edersiniz. Bu durumdaki bir hanenin ikili sözleşme imzalaması, destekli tarifeden kendi eliyle çıkması anlamına gelebilir.

Limiti aşmış olsanız bile SKTT kalıcı değildir. Bir takvim yılındaki tüketiminizi limitin altına çekerseniz, izleyen yıl ulusal tarifeye dönebilirsiniz. Uzun süreli ve tavan fiyata endeksli bir sözleşme ise bu dönüş yolunu kapatabilir” diye konuştu.

İMZALAMADAN ÖNCE MUTLAKA SORUN

Başkan Alkaya, indirimli elektrik sözleşmesinin imzalanmadan önce mutlaka okunması gerektiğini söyleyerek dikkat edilmesi gereken başlıkları ise şöyle sıraladı; “İndirim neyin üzerinden yapılıyor? PTF mi, ulusal tarife mi, yoksa tavan fiyat (azami uzlaştırma fiyatı) mı? Faturaya başka hangi kalemler ekleniyor? YEKDEM, dağıtım bedeli ve vergiler indirimli fiyatın içinde mi, dışında mı?

Fiyat sabit mi, değişken mi? Değişkense hangi göstergeye bağlı ve ne sıklıkla güncelleniyor?

Sözleşme ne kadar sürüyor? Kendiliğinden yenileniyor mu?

Erken çıkmanın bedeli nedir? Cezai şart, cayma ve fesih koşulları yazılı olarak açık mı?

Son 12 aylık tüketiminizle hesap yapıldı mı? Kendi faturalarınızla, ulusal tarife ve SKTT ile karşılaştırmalı bir tahmin isteyin.

Bu sorulara yazılı ve açık yanıt alamıyorsanız imza atmayın. Tavan fiyattan indirimli bir sözleşmeyi imzalamış olanlar ise 14 günlük yasal cayma haklarını vakit kaybetmeden kullanmalıdır.

Elektrik sözleşmesi kapıda ya da telefonda, tek bir yüzde rakamına bakılarak imzalanacak bir belge değildir. ‘Kaç indirim?’ diye değil, ‘neyin üzerinden indirim?’ diye sorun. Bu tek soru, ailenizi yıllarca sürecek bir yükten koruyabilir.

“TAVAN FİYAT ENDEKSLİ ‘İNDİRİMLİ’ SÖZLEŞMELERİN PAZARLANMASI DERHAL DURDURULMALI”

Yurttaşı yanıltıcı sözleşmelere iten asıl neden, her yıl aşağı çekilen limitlerdir. Bu nedenle EPDK’dan ve tüketicinin korunmasından sorumlu kurumlardan şunları talep ediyoruz:

Tavan fiyat endeksli ‘indirimli’ sözleşmelerin pazarlanması derhal durdurulmalı, yanıltıcı tanıtım yapan şirketlere yaptırım uygulanmalıdır.

İkili anlaşmalarda indirimin hangi fiyat üzerinden yapıldığı ve toplam tahmini fatura, sözleşmenin ilk sayfasında standart bir bilgi formuyla gösterilmelidir.

Tüketicilerin teklifleri ulusal tarife ve SKTT ile karşılaştırabileceği tarafsız ve resmî bir hesaplama aracı kamuoyuna sunulmalıdır.

Konutlar için 3.000 kWh limiti geri çekilmeli; limitler iklim bölgesi ve hane büyüklüğü gözetilerek, en az 3–5 yıllık öngörülebilir bir takvimle belirlenmelidir.

Elektrik, piyasa kurallarına terk edilen bir ürün değil, temel bir kamusal hizmet olarak ele alınmalıdır.

EMO Mersin Şubesi olarak, yurttaşlarımızın elektriğe güvenli ve adil koşullarda erişim hakkını savunmayı sürdüreceğiz”