Haber Merkezi

Mersin Ticaret Borsası Başkanı Münir Şen, narenciye sektörünün yaşadığı sorunlara ilişkin değerlendirmelerde bulunarak üretim, ihracat ve iç tüketimin birlikte ele alınması gerektiğini vurguladı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre Mersin'in 2025 yılında Türkiye'de üretilen 4,7 milyon ton narenciyenin yüzde 22'sini karşıladığını belirten Şen, kentin narenciye ihracatında da Türkiye genelinde ilk sırada yer aldığını ifade etti. Narenciyenin yalnızca Mersin için değil, bölge ve ülke ekonomisi açısından da üretim, iç ve dış ticaret ile tüketim bakımından büyük önem taşıdığını kaydeden Şen, Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) tarafından yayımlanan en güncel istatistiklere göre Türkiye'nin dünya narenciye üretiminde 7'nci, Avrupa'da ise 2'nci sırada bulunduğunu, narenciye ihracatında ise miktar bakımından dünya genelinde 3'üncü konumda olduğunu söyledi.

“NARENCİYEDE ÖNEMLİ MİKTARDA ARZ FAZLASI ORTAYA ÇIKIYOR”

Narenciye sektörünün bugün özenle ele alınması ve çözüm üretilmesi gereken bir süreçten geçtiğini ifade eden Şen, TÜİK tahminlerine göre bu yıl narenciye üretiminin bir önceki yıla kıyasla yüzde 55 artarak 7,3 milyon tona ulaşmasının öngörüldüğünü söyledi. Türkiye'de narenciye üretiminin normal şartlarda yıllara göre 4,7 ila 5,5 milyon ton arasında değiştiğini hatırlatan Şen, bu yıl beklenen üretim artışının önemli miktarda arz fazlasına neden olduğunu vurguladı. Şen, yaşanan tabloyu şu sözlerle değerlendirdi:

“Bugün birçok ürün hâlâ dalında beklemektedir. Ürünlerini satabilen üreticilerimiz ise çoğu zaman maliyetlerinin çok altında fiyatlarla satış yapmak zorunda kalmaktadır. Diğer yandan, ürün fiyatı düşük olmasına rağmen paketleme, işçilik, navlun, sigorta ve benzeri ara maliyetlerin yüksek olması nedeniyle ihracat da zorlaşmaktadır.”

“ÜRETİCİLERE GİRDİ VE KREDİ DESTEĞİ SAĞLANMALI”

Üreticilerin önümüzdeki sezon da üretimde kalabilmesi için acil destek mekanizmalarının devreye alınması gerektiğini dile getiren Şen, 2-3 ay sonra yeni üretim sezonunun hazırlıklarına başlayacak üreticilere başta temel girdi maliyetleri olmak üzere destek sağlanmasının önemine dikkat çekti.

Şen, tarımsal kredi borçlarının ertelenmesi, sübvansiyonlu kredi limitlerinin artırılması ve kredi vadelerinin uzatılmasının üreticilere önemli ölçüde nefes aldıracağını ve moral sağlayacağını ifade etti. Narenciye ihracatında karşılaşılan lojistik sorunlara da değinen Şen, en önemli ihracat pazarları arasında bulunan Rusya ve Ukrayna'da yaşanan savaş nedeniyle deniz taşımacılığında ciddi sıkıntılar yaşandığını belirtti. Karayolu taşımacılığındaki yüksek navlun ücretlerinin de ihracatçıların rekabet gücünü önemli ölçüde düşürdüğünü kaydeden Şen, ihracatın önündeki lojistik engellerin aşılması için alternatif bir model geliştirilmesini önerdi. Şen, “Geçmişte uygulanan Tahıl Koridoru modeline benzer şekilde, narenciyenin de içinde bulunduğu yaş meyve ve sebze grubunda ihracatımızı kolaylaştıracak alternatif taşıma yollarını içeren güvenli bir Yaş Meyve-Sebze Koridoru oluşturulmalıdır. Bunun yanı sıra, ihracatçılarımıza Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu (DFİF) kapsamında destekler sağlanmalı, navlun destekleriyle narenciye ürünlerimizin dış pazarlardaki rekabet gücü artırılmalıdır” diye konuştu.

“OKULLARDA NARENCİYE TÜKETİMİ TEŞVİK EDİLMELİ”

Narenciye sektöründeki arz fazlasının giderilmesi için yalnızca ihracatın değil, iç tüketimin artırılmasının da büyük önem taşıdığını vurgulayan Şen, bu konuda kamu kurumlarının ortak hareket etmesi gerektiğini söyledi. Şen, Millî Eğitim Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı ve Tarım ve Orman Bakanlığının iş birliğiyle kamu spotları, bilinçlendirme kampanyaları ve eğitim çalışmalarının başlatılmasını önerdi.

Yaklaşık 17 milyon öğrencinin bulunduğu eğitim sisteminde okullarda narenciye ve taze sıkılmış narenciye suyu tüketiminin teşvik edilmesi gerektiğini vurgulayan Şen, bu ürünlerin öğrencilere dağıtımının sağlanmasının da iç tüketimi artıracak önemli adımlardan biri olacağını ifade etti. Şen, devletin kamu kurumları aracılığıyla narenciye alıcısı olarak da devreye girebileceğini belirterek, satın alınacak ürünlerin özellikle narenciye üretiminin sınırlı olması nedeniyle bu ürünlere erişmekte güçlük yaşayan illerdeki dar gelirli hanelere dağıtılabileceğini dile getirdi. Bu uygulamada Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı koordinasyonunda, valilikler ve kaymakamlıklar bünyesinde faaliyet gösteren Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarının etkin rol üstlenebileceğini kaydeden Şen, ayrıca silahlı kuvvetlerde, hastanelerde, kamu kurumlarında ve diğer toplu tüketim alanlarında yerli narenciye ürünlerinin kullanımına öncelik verilmesi gerektiğini vurguladı.

“ÜRETİCİLERİMİZİ KORUMALI VE ÜRETİMDEN UZAKLAŞMALARINI ÖNLEMELİYİZ”

Tüm tarım ürünleri gibi narenciyenin de millî servet olduğunu ifade eden Şen, üreticilerin korunmasının ve üretimden uzaklaşmalarının önlenmesinin önemine dikkat çekti. Şen, “Tüm tarım ürünleri gibi narenciye ürünleri de millî servetimizdir. Üreticilerimizi korumalı ve üretimden uzaklaşmalarını önlemeliyiz. İhracat pazarlarımıza sahip çıkmalı, mevcut pazarlarımızı kaybetmeden yeni pazarlara açılmanın yollarını bulmalıyız. Başta çocuklarımız ve genç nesiller olmak üzere tüketicilerimizi sağlıklı ve bilinçli tüketime yönlendirmeliyiz” şeklinde konuştu.