Haber Merkezi

İnsan Hakları Derneği (İHD) tarafından hazırlanan, Mersin bölgesindeki cezaevlerinde Ocak-Haziran 2026 tarihleri arasında yaşanan hak ihlallerine ilişkin rapor yayınlandı.

Raporu kamuoyuyla paylaşan İHD Mersin Şubesi Hapishane Komisyonu, hak ihlallerinin son bulmasını istedi.

“HAPİSHANELERDE YAŞANAN HAK İHLALLERİ VE ÖLÜMLER BÜYÜYEREK DEVAM ETMEKTE”

Dernekte yapılan basın açıklamasında metni Hapishane Komisyonu’ndan Nurgül Elveren okudu. “Yaşadığımız coğrafyada, yaşanan hak ihlalleri günbegün artarken, hapishanelerde yaşanan hak ihlalleri ve ölümler de büyüyerek devam etmektedir” diyen Elveren, “İnsan Hakları Derneği Merkezi Hapishane Komisyonu ve Şube Hapishane Komisyonları’nın rapor ve basın açıklamaları, bu gerçeği gözler önüne sermektedir.

Şubemize yapılan başvurular ve Hapishane Komisyonu’muza bağlı avukatların yürüttüğü hapishane ziyaretleri ile elde edilen veriler ve ayrıca, Özgürlük İçin Hukukçular Derneği Mersin Şubesi ile Çukurova Tutuklu Ve Hükümlü Aileleri Yardımlaşma Derneği üyesi avukatlar tarafından Tarsus Hapishanesine yapılan ziyaret notlarından yararlanılarak hazırlanan raporumuzun özetini sunuyoruz…

“MAHPUSLARIN İNFAZLARINI YAKILIYOR”

Mahpusların infazlarını yakılması: Hapishane idarelerince verilen haksız disiplin cezaları gerekçe gösterilerek, Hapishane İdare ve Gözlem Kurulu kararları ile mahpusların cezaları altışar ay ertelenmekte ve böylece şartlı salıverme hakları ihlal edilmektedir.

Tarsus Hapishanesinde kalan mahpus L.K. , B.K. , K.E. , S.F. , H.A. , A.T. , İ.A. , A.Z.’nin infazları bu gerekçeyle ertelenmiştir.

İŞKENCE VE KÖTÜ MUAMELE İDDİASI

İşkence ve kötü muamele: Tarsus Hapishanesi’nde tutulan ve kimliğinin gizli tutulmasını talep eden mahpusun işkence ve kötü muameleye maruz bırakılmış olabileceğine, bu süreçte sağlık hakkının ihlal edilmiş olabileceğine, haberleşme hakkının kısıtlanmış olabileceğine ve şikâyet hakkını kullanmasının tehdit ve disiplin işlemleriyle engellenmeye çalışılmış olabileceğine ilişkin ciddi emareler bulunmaktadır” dedi.

‘GÜNEŞ GÖRMEYEN HAPİSHANE’

Özellikle Yüksek Güvenlikli Cezaevlerinde kalan mahpusların birbirlerinden yalıtık ve her türden hak mahrumiyeti ile cezalandırıldıklarını da savunan Nurgül Elveren, giysi ve yataklarının havalandırmaya ve güneşe çıkarılmaya izin verilmediği için bu mekanların ‘Güneş Görmeyen Hapishane’ olarak adlandırıldığını ve buna bağlı olarak sağlıklarının bozulduğunu beyan ettiğini iddia etti.

SAĞLIĞA ERİŞİM HAKKI İHLAL EDİLİYOR

Sağlığa erişim hakkı ile ilgili de ihlaller olduğunu ileri süren Elveren, “Başvurular ve avukatların görüşmelerinden de anlaşılacağı üzere; hastalanan mahpuslar ya doktora götürülmemekte ya da ağız içi arama, kelepçeli muayene ve özellikle kadın mahpuslar, ahlaka aykırı bir şekilde kolluk kuvvetlerinin yanında muayeneye zorlanmaktalar. Böylece sağlığa erişim hakkı ihlal edilmekte ve mahpuslar hapishanelerde hastalıkları artarak sağlıksız ortamda kalmaya devam etmektedir. Başta Yüksek Güvenlikli Hapishaneler olmak üzere, bölgede bulunan tüm hapishanelerde durum bu şekildedir. Tarsus Kapalı Hapishanesinde kalan en az 17 mahpusun bu şekilde sağlığa erişim haklarının ihlal edildiği, başvuru ve avukat görüşmelerinden de anlaşılmaktadır.

“HASTA MAHPUSLARIN YAŞAMLARI ÇEKİLMEZ HALE GETİRİLİYOR”

Bahsettiğimiz uygulamalara bağlı olarak, özellikle hasta mahpusların yaşamlarını çekilmez hale getirdiği, ağır kronik rahatsızlıkları bulunan mahpuslara makul yaşam ve tedavi koşullarının sunulmadığı, sağlığa erişim haklarının ihlal edildiği gözlemlenmiştir.

Özetle söylersek; mahpuslara kelepçeli muayene dayatılması, muayene esnasında toplumsal ahlak anlayışıyla, insan hak ve özgürlükleriyle bağdaşmayan tavırlar sergilenmesi, mahpusların tedavi olmalarının önündeki en büyük engeldir ve bu durum ağır bir insan hakkı ihlalidir.

YEMEKLER AZ VE YENİLMEYECEK DURUMDA

Mahpusların yemeklerinin ya çok az geldiği ya da yenilemeyecek durumda olduğu, besin ihtiyaçlarının karşılanmadığı, kantin fiyatlarının çok yüksek olduğu ve gardiyanların hijyen kurallarına uymadığı gözlemlenmiştir.

Mahpusların, ailelerinin bulunduğu hapishanelere sevk talepleri yerine getirilmeyerek, aile hayatına saygı hakkının ihlal edildiği gözlenmiştir. Keza, mahpusların koğuş değiştirme başvuruları, hapishane idarelerince gerekçesiz olarak yerine getirilmediği gözlemlenmiştir.

Eğitsel ve kültürel faaliyetlerin durdurulduğu;  kitap, dergi, gazete vb. alımlarının sınırlandırıldığı; mektup ve telefonla iletişim haklarının ihlal edildiği, Kürtçe yazılan mektupların verilmediği gözlemlenmiştir.

“TÜM HAK İHLALLERİ ARTARAK DEVAM ETMEKTE”

Özcesi, daha önceki Hapishane Raporlarımızda geçen tüm ihlaller artan biçimde devam etmektedir. Başta ağır hasta mahpuslar olmak üzere mahpusların sağlığa erişim hakkı ihlal edilmekte, mahpusların eğitim, spor ve mesleki faaliyetleri engellenmekte, kitap, gazete, dergi gibi materyallere erişim ile Kürtçe mektup ve çeşitli materyallere ulaşım ırkçı yaklaşımlarla engellenmektedir. Hapishane idarelerince mahpuslarla diyalog kurulmamakta, infazları yakılmakta, mahpusların ailelerinin bulunduğu yakın yerlere sevk edilmeleri ve koğuş değiştirmeleri engellenmektedir. Açıkçası, bölge hapishanelerinde de tüm hak ihlalleri artarak devam etmektedir.

ONURLU VE İNSANİ BİR YAŞAMIN TESİSİ İÇİN ÇAĞRI

İnsan hakları savunucuları olarak bizler, tespit edilen hak ihlallerinin, infaz yakmaların, sağlığa erişim hakkı ihlallerinin, işkence ve kötü muamelelerin son bulması için; Adalet Bakanlığı, TBMM İnsan Hakları Komisyonu, Valilik İnsan Hakları Birimi, Hapishane İzleme Kurulu, Adli Birimler, Siyasi Partiler, İnsan Hakları Örgütleri vb. birimlerden/örgütlerden coğrafyamızdaki tüm hapishanelerde onurlu ve insani bir yaşamın tesisi için gereğinin yapılmasını talep ediyor ve tüm gelişmelerin takipçisi olacağımızı kamuoyunun bilgisine sunuyoruz!” diye konuştu.