HEDİYE EROĞLU

Kırsal Alanlar Yönetmeliği için 5 yıldır gerekli çalışmaları yapmayan Mersin belediyeleri, ‘olağanüstü’ toplantılarla alelacele köy ve mahalleleri belirledi.

İlçe belediyelerince köyden mahalleye dönüşecek alanların listesinin onay sunulduğu Büyükşehir Belediyesi, olağan üstü toplanarak, kentin kaderini belirleyecek seçimi için oylama yaptı. Kongre ve Sergi Sarayı Çok Amaçlı Salonunda gerçekleştirilen toplantıya ziraat odaları temsilcileri ele muhtarlar da katılım gösterdi.

Zaman zaman gerilimin yükseldiği toplantıda muhalefet CHP’li belediyelerin bugüne kadar hazırlık yaparak oldu itti ile köy ve mahalleleri belirleme çalışmasını eleştirdi.

“HADİ GEL KÖYÜMÜZE DÖNELİM DİYORSUNUZ”

Toplantıda ilk olarak Silifke’de köyden mahalleye dönüştürülmek istenen 47 mahalle için yapılan görüşmelerde komisyonda şerh veren AKP ve MHP adına konuşan AKP Grup Başkanvekili Muhammed Emin Tunçaz, ‘red’ gerekçelerini anlattı.

“Meclisi bir kere daha uyarmak arzusundayım” diye Tunçaz, ilgili yönetmeliğin kırsal alanların belirlenmesine yönelik belediyelere çok geniş yetki tanındığını aktardı. “Yasayla köy kabul edilen yerlerde kırsal yaşamın sürdürülmesi, tarımsal üretimin korunası ve buradaki dezavantajlı vatandaşların desteklenmesi amaçlanmaktadır” diyen Tunçaz, “Malum Mersinimiz tüm köyleri ile Türkiye’nin en önemli tarımsal üretim merkezlerinden biridir. Ve bu konum şimdi alelacele yerel yönetimlerce; kendilerine de danışılmadan, sorulmadan, kırsalda çıkarmaya çalıştığımız bu köylerdeki zirai üretim sayesinde Mersin, Türkiye’de önemli bir üretim merkezi. Hükümetimiz kırsal yaşamı malum desteliyor, önemsiyor, önelli destekler sağlıyor. Bu köylerimiz bu desteklerden önemli ölçüde istifade ediyor. Ve yine mottosu ‘Hadi gel köyümüze geri dönelim’ sloganıyla büyükşehir belediyesi de tarımsal üretimi destekliyor. Ama şimdi köy olmaktan çıkartılan yerlerin hepsi kırsal hüviyetini muhafaza ediyorlar. Tek tek hepsini incelediğimizde hepsinin köy olarak yaşamlarını sürdürdüğünü göreceğiz.

Buradan alacağımız karar ile onları kırsal olmaktan çıkartamayız. Ama hükümetin sağladığı bir takım imkanları ellerinden almış olacağız. Yeniden değerlendirme talep ediyoruz.

“BELEDİYELERİN AMACI EMLAK VERİSİ, HARÇLAR, SU FATURASI VE İMAR RANTI ELDE ETMEK”

Belediyelerimizin temel saikliği, emlak verisi, harçlar, su faturası ve imar rantı elde etmek. Gerekli araştırma çalışmaları yaparsak göreceğiz ki söylediğimiz yerler köy hüviyetine sahip, Mevzuat bu konuda belediyelerimize çok geniş yetkiler sağlıyor. Biz oylamalara başlamadan söz aldım ki, uyarıyı baştan yapayım. Karar aldıktan sonra değiştirmek mümkün ama aynı süreçleri yeniden işletmek vakit alacağı, sorun teşkil edeceği düşüncesiyle gerekli düzeltmeyi şimdi yapmayı öneriyorum.

Siz de geçen hafta ‘Siz gerekli kararı alınız düzeltmeleri burada yapabiliriz’ dediniz. Bu yanlıştan dönelim, milletimizin istediği hususta karar alalım, onları da mağdur etmeyelim” dedi. 

“KARDAN ZARAR ETMEK İSTENMİYOR”

MHP Grup Başkanvekili Mehmet İlker Yalçın da, belediyeler ve MESKİ’nin 2025 yılında yasa uygulanmadığı için düşük ücretler aldığını ve bütçelerini buna göre yaptığına dikkat çekerek, “Örneğin X mahallesi kırsaldı, burayı merkeze aldığımızda 4 katı su, 2 katı vergi alınacak. Belediyelerin ve MESKİ’nin tahmini bütçelerini, kırsaldan çıkartacağımız mahallelerden alacağımız parayla yaptık. 2025’te zarara neden olmayan, 1/4’den alınan ücretler hiçbir belediyemizi batırmadı, bu bölgeler 2026’da tahmini gelir bütçesinde dahi sayılmamışken, kurumlarımız kardan zarar etmemek için şimdi bize karşı çıkıyorlar.

Örneğin MESKİ, Aydınlar köyünden ¼ oranında su ücret aldığında batmadı.

Bir yeri insanlar yayla olarak seçtiler diye orada tarım yapılmasını mı engelleyeceğiz, oraya insanlar yalaya gidiyor diye orayı köy olmaktan mı çıkaracağız?  Gelin efelik sizde kalsın, köyler köy kalsın. Gerilmek veya germek için söylemiyorum sizden yardım istiyorum. İlçe belediyeleri listeleri 3-5’e bakarak göndermişler, siz 3-5’e bakmayın.

Bir önceki sene kırsal olan neresi var ise bu dönemde de ellerinden kırsal olan imkanları almadan devam ettirmemek anlayışıyla konuya baktık” diye konuştu.  

“CHP’Lİ BELEDİYELER İLE VATANDAŞ KARŞI KARŞIYA GETİRİLMEK İSTENİYOR”
CHP’li Gülşah Yıldırım Genç ise “Bir gecede köyleri, beldeleri kim mahalle yaptı? Her şey belediyeden isteniyor, bekleniyor, fakiri de doyuran belediye” diyerek muhalefete tepki gösterdi. Genç, “Merkezde bir hata yaptık, bu kararı nasıl belediyeye yükleriz, belediye ile vatandaşı nasıl karşı karşıya getiririz’ siyaseti yapılıyor” dedi.

“KIRSAL OLMAYAN MAHALLEYE BU HAKKI VEREREK 2 MİLYON KİŞİNİN HAKKA MI GİRELİM?”
Yine CHP’li Meclis Üyesi Uğur İnce de, Bütünşehir Yasasını eleştirerek, bir çok köyün bu düzenleme ile tüzel kişiliğini kaybettiğini anımsattı ve “Mağduriyetleri gidermek için 2021’de kırsal mahalle yönetmeliği çıkartıldı ve ‘şu tanımlara uygun yerleri siz kırsal mahalle yapabilirsiniz’ denildi.

Biz bugün burada alacağımız karar ile 441 adet köyü, gerçekten kırsal mahalle olarak kabul ediyoruz. Kırsal olmayan bir mahalleye o hakkı vererek, 2 milyon kişinin hakkına neden girelim? Gelin bir çatı kuralım gerçek kırsal ile merkezi ayıralım. Gelen listelere baktığımızda köy - mahalle ayrımında yüzde 84’e varan oranda haklarını verdik” dedi.

“KANUN 2026’DA UYGULANAMAZ, ACELE ETMEYE GEREK YOK”

AKP’li Muhammed Emin Tunçaz ise “Madem kanun doğruydu neden süre uzatıldı?’ deniliyor. Yerel yönetimlerin gerekli araştırmaları, kamuoyu yoklamalarını, arazide durumu değerlendirip çalışıp doğru kararı almaları için her defasında iyi niyetle süre uzatıldı. Ama bu sene uzatmaya gidilmedi ve belediyeler olağanüstü toplantılar yapmak durumunda kaldı.

Ancak mevzuat gereği burada alacağımız kararlar belediyelerin, MESKİ’nin ümit ettiği, murat ettiği şekilde 2026’da içersinde de uygulanabilecek değil ise, yani uygulama için 2027’yi beklemek gerekiyorsa bu yanlıştan dönmek üzere yeniden bir değerlendirme yapılmalı” şeklinde konuştu.

SEÇER’DEN; BÜYÜKŞEHİR VE İLÇE BELEDİYELERİ KONUYU ÖNEMSEMEDİ” İTİRAFI

Büyükşehir Belediye Başkanı CHP’li Vahap Seçer ise kanuna uymak zorunda olduğunu olağanüstü toplantılar yaparak karar alınmaması halinde 806 mahallenin tam tarifeden su parası, vergi harç ödemek zorunda kalacağını savundu.

“Biz köyleri köy olmaktan çıkarmıyoruz, köyleri köy kabul ediyoruz” diyen Seçer, “Ben şuan bu olağan üstü meclisi yapmasam 441 mahalleyi de kırsal kapsamına alamıyorum ve onlarda su ücretini, vergi ve harçları tam tarifeden ödemek zorunda kalacak.

Biz bu olağanüstü toplantıyı yapmak zorundaydık çünkü öteleneceği beklentisiyle Büyükşehir ve ilçe belediyeleri bu işi önemsemedi” dedi.

BÜYÜKŞEHİR OBDUSMAN KARARINA DAYANRAK FAZLADAN ÜCRET ALABİLECEK

Kırsal mahallelerin belirlenmesi ile tam su ücreti, vergi ve harç alımının 2026’da uygulanamayacağına dair eleştiriye ise Seçer, bir obdusman kararı bulduklarını ve bu doğrultuda uygulama yaparak, uygulamayı hayata geçirebileceklerini söyleyerek yanıt verdi.

Vahap Seçer, “Yönetmelik açık ama bir obdusman kararı da var; ‘karar vatandaşın, tüketicinin lehine ise uygulayabilirsin’ diyor. Ben bu toplantıyı yapmazsam hükümetin aldığı karar ile 806 mahallenin tamı kılçıksız tam tarifeden su ve vergi ödemek zorunda kalır” diye konuştu.

“VAHAP SEÇER’E TOP ATMAYIN’ TEPKİSİ

Belediye başkanlarına ve meclis üyelerine tepki de gösteren Seçer, “Burada mesele; birbirimizin kolunu bükme, vatandaşlar karşısında popülizm yaparak küçük düşürme değil.

Alt belediyede MHP üyesi karara ‘evet’ diyor buraya geliyor muhalefet şerhi koyuyor. Aynısını bizimkiler de yapmış. Herkes dersine iyi çalışacak. Orada yap itirazını, dürüst olalım. Bu doğru bir yaklaşım değil. Biz burada popülizm yapalım, ilçelerde herkes birbiri ile tanış, orada seçmen ile iletişim kurmak kolay değildir diye, ‘biz buradan böyle bir karar alalım, CHP, MHP, AK parti hep hareket edelim, gitsin Büyükşehir‘de Vahap Seçer düşünsün’ demek hakkaniyetli bir yaklaşım değil. Sizin aldığınız kararlara saygı duyduğumu burada göstereceğim.

Ben toplantıda tüm başkanların olmasını istedim vatandaşa samimi olmak. Popülizm yapmamak, topu bana atmak ilişkilerimizi de zedeliyor. Ben sizi çok seviyorum çok inanıyorum, iyi işler yapmaya çalışıyorsunuz, iletişim kuruyoruz ama bunu yaptığınız noktada olmaz derim. Burada oturacaksınız, gerçekleri söyleyeceksiniz. Burada tüm belediye başkanların olmasın arzu ederdim. Bu konu neden bir başıma bana bırakılsın?” tepkisi verdi.

“KUTSAL METİN DEĞİL, KARARLAR DEĞİŞTİRİLEBİLİR”

Alınan kararların kutsal metinler olmadığını ve değiştirilebileceğini de ifade eden Seçer, “Yönetmelik açık, bu kararlar daha sonra değiştirilebilir. Ama bu kadar imarlı yer açtık, buralarda apartmanlar yükseliyor. Belediyelere de yazık. Devlet elektriği, doğalgazı götürmüşse vergisini tam alıyorken belediyelere insafsızlık yapmayın, bu kadar yüklenmeyin. Popülizm ise hepsini yaparız, siz de bizi alkışlarsınız. Devletler popülizm ile yönetilirse sonunda o devlet çöküyor. Mantık çerçevesinde bunu anlatacağız, nasibimizi alacağız.

KARAR BEKLENDİ, SU SAATLERİ OKUNMADI

Şimdi bu kararı almasak 806 mahalle tam tarifeye geçecekti, hal şart ne olursa olsun biz bu kararı alacağız. Biz daha su saatlerini okumaya daha başlamadık, şimdi başlayacağız. Mağduriyet ise bunun adı 806 mahalle mağdur olacak, biz kararı alalım 441 mahalle indirimden yararlansın, varsa bir eksik ileride 3-5 yer değişir” ifadelerini kullandı.

HANGİ İLÇEDE KAÇ MAHALLE KÖY OLDU?

Silifke’den gelen 47 mahallenin köy olması kararı, oy çokluğuyla kabul edildi. MHP karara şerh düştü. MHP ve AKP grupları karara şerh düştü.

Aydıncık Belediyesinden gelen 8 mahallenin köy olması kararı Büyükşehir Meclisinde oy çokluğuyla kabul edildi. MHP grubu kara şerh düştü.

Mut Belediyesinden gelen 91 mahallenin köy kalması kararı da, oy çokluğuyla kabul edildi, MHP karara şerh düştü.

Akdeniz Belediyesinden gelen; 11 mahallenin köy kalması kararı da, oy çokluğuyla kabul edildi AKP ve MHP karara şerh düştü.

Tarsus’tan gelen 124 kırsal mahallenin köy kalması kararı da, oy çokluğuyla kabul edilirken, AKP karara şerh düştü.

Anamur’dan gelen 18 köyün 15’inin tamam ve 3’ünün de kısmen köy kalması kararı oy çokluğuyla kabul edildi. Karara MHP ve AKP şerh düştü.

Yenişehir’den gelen 4 köyün köy kalması kararı oy çokluğuyla kabul edildi. MHP ve AKP karara şerh düştü.

Toroslar’dan gelen 27 mahallenin köy kabul edilmesi kararı oy çokluğuyla kabul edildi. MHP ve AKP karara şerh düştü.

Mezitli’den gelen 14 bölgenin köy kalması kararı da, büyükşehir meclisinde oy çokluğuyla kabul edildi. Ancak MHP ve AKP karara şerh düştü. 

Gülnar’dan gelen 32 bölgenin köy kalması kararı da, büyükşehir meclisinde oy çokluğuyla kabul edildi. Ancak MHP ve AKP karara şerh düştü. 

Erdemli’den gelen 47 bölgenin köy kalması kararı da, büyükşehir meclisinde oy çokluğuyla kabul edildi.

Çamlıyayla’da kırsal mahalle olması istenen 20 mahallenin köy olarak kabul edilmesi kararı oy çokluğuyla kabul edilirken MHP ve AKP grupları karara şerh düştü.

Bozyazı’da 7 mahalle köy kabul edilirken, MHP karara şerh düştü.